POSJETA SREDNJOVJEKOVNIM BOSANSKIM GRADOVIMA SOKOL, SREBRENIK i GRADAČAC

 Prijava je zatvorena
 
0
Vrsta događaja
HODOLJUBLJA 2012
Datum
subota, 02 Juni 2012 00:00

Drugo ovogodišnje hodoljublje u 2012. godini koje je planirano od strane udruženja 'BOSONA' je posjeta gradovima sredovjekovne bosanskih župa Usora, Nenavište i Soli , odnosno ostacima tvrđave Sokol te Srebrenik i Gradačac

 

Srednjovjekovni grad Soko nalazi se u selu Soko, oko 5 km sjeveroistočno od Gračanice, u neposrednoj blizini puta Gračanica-Gradačac.
U doba srednjovjekovne bosanske države, kraljevski grad Soko, nedaleko od Gračanice imao je izuzetno važnu ulogu u odnosima između bosanske kraljevske dinastije Kotromanića i dinastije mađarskih kraljeva i krupnih feudalaca sjeverno od Save.U srednjem vijeku grad Soko je, zajedno sa Dobojem, Srebrenikom i Teočakom, bio na južnoj liniji graničnih utvrđenja Bosne prema Ugarskoj.Padom Srebrenika, cijela oblast između donjih tokova Bosne i Drine, Spreče i Save, u kojem je bilo 12 utvrđenih gradova, ulazi u sastav Otomanske imperije. Prema mađarskim izvorima Soko je zapalila mađarska posada. To područje je dugo bilo "ničija oblast" sve do 1426. godine, kada su, poslije bitke na Mohaču, Osmanlije mogle uspostaviti stalnu vlast.Zapisano je također, da je u gradu, 1833. godine bilo 7 topova i da su 1838. godine bile neophodne manje popravke koje nisu izvršene.Napušten je1840. godine

Stari grad Srebrenik se nalazi na sjeveroistočnim obroncima Majevice, u selu Gornji Srebrenik, oko 5 km udaljenom od gradića Srebrenika. Grad je sagrađen na visokoj, strmoj i skoro nepristupačnoj stijeni iznad doline rijeke Tinje. Ispod najpristupačnijeg dijela grada napravljen je dubok prokop, tako da se na lokalitet može doći samo preko mosta.Grad Srebrenik je u pojedinim povijesnim periodima imao veliki strateški značaj. Imao je ulogu obrane širokih područja. Najstariji spomen ovog grada datira iz 1333. godine. Kroz historiju Srebrenik je mnogo značio Mađarima, Bosancima i Osmanlijama, te su se oko njega vodile učestale borbe. 
Pošto je teritorij južno od Save do bosanskih planina bio vrlo nesigurno područje između Bosne i Mađarske, razgraničenje između njih je određivao niz utvrđenih gradova na tom području između rijeka Save, Drine i Bosne. Uočljive su dvije paralelne linije utvrđenja: sjeverna sa gradovima Dobor, Gradačac i Koraj, te južna koju čine gradovi Doboj, Soko, Srebrenik i Teočak.U ljeto 1426. godine Osmalije su izvele dva prodora u župu Usoru i došle pod Srebrenik.Po definitivnom osvojenju Srebrenika, tj. od početka osmanske uprave, u njemu je podignuta carska (državna) džamija.Od Mohačke bitke 1526. godine do mira u Sremskim Karlovcima 1717. godine, nema važnijih vijesti o Srebreniku. Pomicanjem granica osmanskog carstva na sjever i sjeveroistok, grad gubi na značaju.Na austrijskoj karti iz 1718. godine, ucrtano je utvrđenje Soko kod Gračanice, a Srebrenik je označen kao selo.Tokom 18. stoljeća, iza Karlovačkog mira 1739. godine, grad Srebrenik je ponovno postao strateški značajan.Vojska ga je napustila iza 1835. godine.

Gradačac leži u plitkoj kotlini oko rječice Gradašnice, ispod krajnjih obronaka bosanskih planina i predstavlja raskršće puteva za Šamac, Tuzlu, Gračanicu i Brčko. U određenim historijskim uvjetima, ovakav položaj na sjeverozapadnim obroncima Majevice, skoro u ravnici i nedaleko od rijeke Save, imao je izuzetan strateški značaj. Tvrđava obuhvata vrh i padine manjeg brežuljka brežja Zelinje, oko kojeg se prostire kotlina u kojoj je smješten Gradačac. Ispod istočnog zida tvrđave, teče rječica Gradašnica. Kompleks Starog grada u Gradačcu je utvrđenje, građeno u osmansko doba. Ime Gradina, kako se zove lokalitet na kome se nalazi ovaj kompleks, odaje mnogo starije porijeklo.U srednjem vijeku pripadao je Župi Nenavište, koja je formirana na teritoriji između rijeka Tinje, Save i Bosne.Vjerovatno je Gradačac pao u osmanske ruke pri zauzeću Bosne 1463. godine. Tek od 18. stoljeća, kada je granica Osmanskog carstva utvrđena na Savi (definitivno odredbama Beogradskog mira 1739. godine), Gradačac, kao strateško mjesto u pograničnom prostoru Carstva, dobija na značaju. Oko 1710. godine, a sigurno prije 1730. godine, iz agaluka je izrasla kapetanija koja je imala 300 plaćenih vojnika, raznih rodova vojske. Ovoj kapetaniji su pripadala i utvrđenja Soko kod Gračanice i Srebrenik. Sva tri grada ove kapetanije bila su dobro snabdjevena topovima kao i svim rodovima vojske. Murat-kapetan je bio jedan od najmoćnijih bosanskih kapetana i vrlo obrazovan čovjek svog vremena. Pretpostavlja se da je on dao izgraditi vodovod u Gradačcu, prvenstveno radi potrebe tvrđave. Vodovod je imao česmu i tri izljeva blizu Džamije Husejnije (Kreševljaković, 1991, 183). Naslijedio ga je Husein-kapetan Gradaščević, nazvan Zmaj od Bosne, posljednji gradačački kapetan (1821-1832). On je bio sin Osman-paše, mlađeg Muratovog brata. Njegova kapetanija je bila poznata po najboljem upravljanju u Bosni. On je obnavljao kulu i tvrđavu. Pored kamena, gradnja je vršena i ciglom, koja se prvo dovozila iz Slavonije (Austrije), a kasnije je, vjerovatno, pravljena u vlastitoj ciglani u Orašju. U Gradačcu je sagradio sahat-kulu (1824) i Džamiju Husejniju.
Iza ukinuća kapetanije 1832. do 1895. godine, u kuli Husein-kapetana je bio ured upravne vlasti. U periodu od 1878. do 1940. godine, spomenuta kula je služila kao žandarmerijska kasarna.

 
 

Trajanje događaja

  • subota, 02 Juni 2012 00:00

Lista učesnika

 No Participant 
 

Background Image

Header Color

:

Content Color

: